Tác giả: G Castaño, R Mas, L Fernández, J Illnait, R Gámez, E Alvarez
Nguồn: PMID: 11708574
1. Tóm tắt nội dung chính
Policosanol là hỗn hợp các alcol béo mạch dài được chiết xuất từ sáp mía, đã được ghi nhận có tác dụng hạ cholesterol máu. Nghiên cứu này nhằm so sánh hiệu quả và độ an toàn của policosanol liều 20 mg/ngày với 40 mg/ngày ở bệnh nhân tăng cholesterol máu type II. Tổng cộng 89 bệnh nhân được phân ngẫu nhiên vào ba nhóm: giả dược, policosanol 20 mg/ngày và policosanol 40 mg/ngày trong 24 tuần.
Kết quả cho thấy cả hai liều policosanol đều làm giảm đáng kể LDL-C và cholesterol toàn phần, đồng thời tăng HDL-C so với giả dược. Tuy nhiên, hiệu quả giữa liều 20 mg và 40 mg gần như tương đương nhau. Không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc khác biệt đáng kể về độ an toàn giữa các nhóm điều trị.
2. Giới thiệu
Policosanol là hỗn hợp xác định rõ gồm các alcol béo bậc một có mạch carbon dài, được phân lập từ sáp mía. Các nghiên cứu trước đây đã chứng minh policosanol có tác dụng hạ cholesterol ở liều từ 5–20 mg/ngày ở bệnh nhân tăng cholesterol máu type II và rối loạn lipid máu liên quan đến đái tháo đường không phụ thuộc insulin.
Nghiên cứu hiện tại được thực hiện nhằm đánh giá liệu tăng liều policosanol từ 20 mg/ngày lên 40 mg/ngày có giúp cải thiện thêm hiệu quả hạ cholesterol hay không.
2.1. Phương pháp nghiên cứu
Đây là nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược kéo dài 6 tháng.
2.2. Đối tượng nghiên cứu
- Bệnh nhân tăng cholesterol máu type II.
- Tất cả bệnh nhân được yêu cầu duy trì chế độ ăn hạ cholesterol bước I trong 6 tuần trước khi bắt đầu nghiên cứu.
2.3. Phân nhóm điều trị
Tổng cộng 89 bệnh nhân đủ tiêu chuẩn được phân ngẫu nhiên vào:
- Nhóm giả dược: 30 bệnh nhân
- Nhóm policosanol 20 mg/ngày: 29 bệnh nhân
- Nhóm policosanol 40 mg/ngày: 30 bệnh nhân
2.4. Tiêu chí đánh giá chính
Mức thay đổi LDL-cholesterol (LDL-C) được xác định trước là tiêu chí hiệu quả chính của nghiên cứu.
3. Kết quả ghi nhận sau 24 tuần điều trị
Sau 24 tuần điều trị, kết quả cho thấy cả hai mức liều Policosanol đều mang lại những thay đổi tích cực và có ý nghĩa thống kê so với nhóm giả dược.
3.1. LDL-cholesterol (LDL-C)
LDL-C là chỉ số quan trọng nhất trong đánh giá nguy cơ tim mạch. Kết quả nghiên cứu ghi nhận:
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp giảm LDL-C (cholesterol xấu): 27,4% (p < 0,00001)
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp giảm LDL-C (cholesterol xấu): 28,1% (p < 0,00001)
-> Đánh giá: Mặc dù liều 40mg có con số giảm cao hơn một chút, nhưng sự khác biệt này không có ý nghĩa lâm sàng đáng kể so với liều 20mg.
3.2. Cholesterol toàn phần
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp giảm chỉ số Cholesterol toàn phần: 15,6% (p < 0,00001).
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp giảm chỉ số Cholesterol toàn phần: 17,3% (p < 0,00001).
-> Đánh giá: Hiệu quả giữa hai liều gần như tương đương.
3.3. Tỷ lệ LDL-C/HDL-C
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp giảm tỷ lệ LDL-C/HDL-C: 37,2%.
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp giảm tỷ lệ LDL-C/HDL-C: 36,5%.
-> Đánh giá: Hiệu quả giữa hai liều gần như tương đương.
3.4. Tỷ lệ Cholesterol toàn phần/HDL-C
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp giảm tỷ lệ Cholesterol toàn phần/HDL-C: 27,1%.
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp giảm tỷ lệ Cholesterol toàn phần/HDL-C: 27,5%.
-> Đánh giá: Hiệu quả giữa hai liều gần như tương đương.
3.5. HDL-cholesterol (HDL-C)
Một điểm cộng lớn của Policosanol là khả năng tăng cholesterol “tốt” (HDL-C), yếu tố giúp bảo vệ thành mạch:
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp tăng chỉ số Cholesterol tốt (HDL-C): 17,6% (p < 0,001).
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp tăng chỉ số Cholesterol tốt (HDL-C): 17,0% (p < 0,001).
-> Đánh giá: Hiệu quả giữa hai liều gần như tương đương.
3.6. Triglyceride
- Liều Policosanol 20 mg/ngày giúp giảm chỉ số Triglyceride: 12,7% (p < 0,05).
- Liều Policosanol 40 mg/ngày giúp tăng chỉ số Triglyceride: 15,6% (p < 0,01).
3.7. Nhóm giả dược
Không ghi nhận thay đổi đáng kể ở bất kỳ chỉ số lipid máu nào.
4. Thảo luận
Kết quả nghiên cứu cho thấy policosanol ở cả hai liều 20 mg/ngày và 40 mg/ngày đều cải thiện đáng kể hồ sơ lipid máu ở bệnh nhân tăng cholesterol máu type II.
Tuy nhiên, việc tăng liều từ 20 mg lên 40 mg/ngày không mang lại thêm lợi ích rõ rệt về mặt giảm LDL-C hoặc cải thiện các thông số lipid khác. Mức giảm LDL-C ở hai nhóm gần như giống nhau, cho thấy hiệu quả hạ cholesterol có thể đạt ngưỡng tối ưu ở liều 20 mg/ngày.
Ngoài ra, cả hai liều đều dung nạp tốt và không ghi nhận tác dụng ngoại ý bất thường.
5. Kết luận
Policosanol liều 20 mg/ngày và 40 mg/ngày đều có hiệu quả làm giảm LDL-cholesterol, cholesterol toàn phần và triglyceride, đồng thời làm tăng HDL-cholesterol ở bệnh nhân tăng cholesterol máu type II.
Tuy nhiên, liều 40 mg/ngày không cho thấy hiệu quả hạ cholesterol vượt trội đáng kể so với liều 20 mg/ngày, mặc dù cả hai liều đều có độ an toàn và khả năng dung nạp tốt.
6. Ý nghĩa lâm sàng
- Policosanol có thể cải thiện nhiều chỉ số lipid máu ở bệnh nhân tăng cholesterol máu type II.
- Liều 20 mg/ngày có thể đã đủ để đạt hiệu quả tối ưu trong kiểm soát LDL-C.
- Việc tăng liều lên 40 mg/ngày không mang lại thêm lợi ích lâm sàng rõ rệt theo kết quả nghiên cứu này.
- Cả hai liều đều có hồ sơ an toàn tốt trong thời gian nghiên cứu 24 tuần.

